{"id":1764,"date":"2026-05-22T07:32:16","date_gmt":"2026-05-22T07:32:16","guid":{"rendered":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/?p=1764"},"modified":"2026-05-22T11:12:38","modified_gmt":"2026-05-22T11:12:38","slug":"akif-bugun-yasasaydi-kursu-mu-algoritma-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/?p=1764","title":{"rendered":"AK\u0130F BUG\u00dcN YA\u015eASAYDI: K\u00dcRS\u00dc M\u00dc, ALGOR\u0130TMA MI?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn kendime \u015fu soruyu soruyorum, ki bilirsiniz ben soru sormay\u0131 cevap vermeye tercih ederim: E\u011fer Mehmet Akif Ersoy bug\u00fcn ya\u015fasayd\u0131, insanlar\u0131 bir caminin avlusunda m\u0131 toplard\u0131, yoksa g\u00f6r\u00fcnmeyen bir dijital ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7ine girip tek tek zihinlere mi dokunurdu?<br>D\u00fcn k\u00fcrs\u00fcler vard\u0131, bug\u00fcn ekranlar var. D\u00fcn s\u00f6z kalbe inerdi, bug\u00fcn i\u00e7erik zihne s\u0131z\u0131yor ve bu fark, sadece bir ara\u00e7 de\u011fi\u015fimi de\u011fil; bu, m\u00fccadelenin cephesinin de\u011fi\u015fmesidir.<br><strong>D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYOR MUYUZ, YOKSA TEKRAR MI ED\u0130YORUZ?<\/strong><br>Bug\u00fcn bir fikri savundu\u011fumuzda kendimize \u015fu soruyu sormaktan ka\u00e7\u0131yoruz: &#8220;Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ben mi kurdum, yoksa bana m\u0131 kuruldu?&#8221;<br>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck ill\u00fczyonu \u015fudur: \u0130nsan, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc san\u0131r; ama asl\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrar eder. Yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar, pardon algoritmalar art\u0131k sadece i\u00e7erik \u00f6nermiyor; \u00f6fke dozunu ayarl\u0131yor, normalin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7iziyor, hatta hangi konuda sessiz kalaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bile belirliyor. Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ne kadar \u00e7ok yank\u0131lan\u0131rsa, o kadar &#8220;hakikat&#8221; san\u0131l\u0131yor. Oysa Akif\u2019in dedi\u011fi gibi: &#8220;S\u00f6z\u00fcm odun gibi olsun, hakikat olsun tek.&#8221; Bug\u00fcn ise s\u00f6zler p\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 ama hakikat sahipsiz.<br><strong>\u00c7\u00d6K\u00dc\u015e: YIKIM MI, ALI\u015eMA MI?<\/strong><br>Akif\u2019in &#8220;\u00e7\u00f6k\u00fc\u015f&#8221; dedi\u011fi \u015fey, bir binan\u0131n devrilmesi de\u011fildi; fark edilmeyen bir al\u0131\u015fma s\u00fcreciydi. Toplum, de\u011ferlerini kaybetti\u011finde de\u011fil, kayb\u0131 hissetmemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Yanl\u0131\u015f, &#8220;farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131&#8221; gibi gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda; yabanc\u0131 olan, &#8220;normal&#8221; olarak kabul edildi\u011finde k\u0131r\u0131lma tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r ve insan en \u00e7ok, s\u00fcrekli maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u015feye teslim olur.<br><strong>YEN\u0130 ASIM: VER\u0130DEN \u0130RFAN DEV\u015e\u0130RENLER<\/strong><br>Akif ya\u015fasayd\u0131, Bat\u0131\u2019n\u0131n tekni\u011fini (algoritmas\u0131n\u0131, yapay zekas\u0131n\u0131, kodunu) almay\u0131 ama onunla Do\u011fu\u2019nun irfan\u0131n\u0131 savunmay\u0131 tercih ederdi. O, sadece \u015fikayet eden bir \u015fair olmazd\u0131. Muhtemelen en karma\u015f\u0131k kodlar\u0131n i\u00e7ine hakikati gizler, &#8220;dijital surlarda gedik a\u00e7an&#8221; bir aksiyon adam\u0131 olurdu.<br>Onun hayalindeki As\u0131m\u2019\u0131n Nesli, bug\u00fcn verinin k\u00f6lesi olan de\u011fil, veriyi hikmete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren nesildir. Telefonun cam ekran\u0131n\u0131 bir siper, klavyesini bir s\u00fcng\u00fc gibi kullanan; ama asla &#8220;yank\u0131 odalar\u0131na&#8221; hapsolmayan bir nesil\u2026<br><strong>K\u0130ML\u0130K: SE\u00c7\u0130M M\u0130, KALIP MI?<\/strong><br>Bug\u00fcn bir fikri mi savunuyoruz, yoksa o fikir \u00fczerinden kurdu\u011fumuz &#8220;ben&#8221;i mi? Tart\u0131\u015fmalar sonu\u00e7 vermiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc mesele art\u0131k hakikat de\u011fil, aidiyettir. \u0130nsan yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011finde sadece fikrini de\u011fil, konforlu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 da kaybedece\u011finden korkuyor. Oysa Akif, &#8220;Do\u011frudan do\u011fruya Kur&#8217;an&#8217;dan al\u0131p ilham\u0131 \/ Asr\u0131n idrakine s\u00f6yletmeliyiz \u0130slam&#8217;\u0131&#8221; derken, statikli\u011fe de\u011fil, her \u00e7a\u011fda yeniden in\u015fa edilen bir bilince i\u015faret ediyordu.<br><strong>SAFAHAT: GE\u00c7M\u0130\u015e M\u0130, BUG\u00dcN M\u00dc?<\/strong><br>Bug\u00fcn Safahat\u2019\u0131 okurken ge\u00e7mi\u015fi anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 san\u0131yoruz. Ama as\u0131l ger\u00e7ek \u015fu: Biz o kitab\u0131 okumuyoruz, biz o kitab\u0131n i\u00e7indeyiz. Anlat\u0131lan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, \u015fekil de\u011fi\u015ftirerek s\u00fcr\u00fcyor. Sorular ayn\u0131, zaaflar ayn\u0131. Sadece &#8220;cehalet&#8221; art\u0131k k\u00fct\u00fcphanesizlik de\u011fil, bilgi kirlili\u011finin i\u00e7inde bo\u011fulmakt\u0131r.<br><strong>SON SORU: UYANMAK \u0130STER M\u0130S\u0130N?<\/strong><br>Ger\u00e7ekten uyanmak istiyor muyuz? \u00c7\u00fcnk\u00fc uyanmak; rahat\u0131 terk etmektir, yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n, pardon algoritman\u0131n sana sundu\u011fu &#8220;onaylanma hazz\u0131ndan&#8221; vazge\u00e7mektir.<br>E\u011fer bug\u00fcn Akif aram\u0131zda olsayd\u0131, o g\u00fcr sesiyle ekranlar\u0131m\u0131z\u0131n so\u011fuk cam\u0131n\u0131 \u00e7atlat\u0131rcas\u0131na hayk\u0131r\u0131rd\u0131: &#8220;H\u00fcsrana u\u011frayanlardan olmak istemiyorsan; d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi, soru sormay\u0131 bir refleks de\u011fil, bir direni\u015f haline getir!&#8221;<br>\u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum d\u0131\u015far\u0131dan y\u0131k\u0131lmaz; i\u00e7erideki anlam\u0131n\u0131 kaybederek \u00e7\u00f6ker ve as\u0131l mesele \u015fu: Biz bug\u00fcn neyi kaybetti\u011fimizi h\u00e2l\u00e2 hissedebiliyor muyuz? Yoksa bu dijital uykunun ninnisine \u00e7oktan al\u0131\u015ft\u0131k m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00dcRKAN KARA\u00c7AM<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn kendime \u015fu soruyu soruyorum, ki bilirsiniz ben soru sormay\u0131 cevap vermeye tercih ederim: E\u011fer Mehmet Akif Ersoy bug\u00fcn ya\u015fasayd\u0131, insanlar\u0131 bir caminin avlusunda m\u0131 toplard\u0131, yoksa g\u00f6r\u00fcnmeyen bir dijital ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7ine girip tek tek zihinlere mi dokunurdu?D\u00fcn k\u00fcrs\u00fcler vard\u0131, bug\u00fcn ekranlar var. D\u00fcn s\u00f6z kalbe inerdi, bug\u00fcn i\u00e7erik zihne s\u0131z\u0131yor ve bu fark, sadece bir ara\u00e7 de\u011fi\u015fimi de\u011fil; bu, m\u00fccadelenin cephesinin de\u011fi\u015fmesidir.D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYOR MUYUZ, YOKSA TEKRAR MI ED\u0130YORUZ?Bug\u00fcn bir fikri savundu\u011fumuzda kendimize \u015fu soruyu sormaktan ka\u00e7\u0131yoruz: &#8220;Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ben mi kurdum, yoksa bana m\u0131 kuruldu?&#8221;\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck ill\u00fczyonu \u015fudur: \u0130nsan, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc san\u0131r; ama asl\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrar eder. Yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar, pardon<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[335,337,336,338,339,341,333,334,340],"class_list":["post-1764","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","tag-algoritma","tag-asiminnesli","tag-dijitalcag","tag-dusunmek","tag-hakikatarayisi","tag-irfan","tag-mehmetakifersoy","tag-safahat","tag-toplumsalcokus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1764"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1809,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1764\/revisions\/1809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}