{"id":1618,"date":"2026-03-31T13:03:10","date_gmt":"2026-03-31T13:03:10","guid":{"rendered":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/?p=1618"},"modified":"2026-03-31T13:07:50","modified_gmt":"2026-03-31T13:07:50","slug":"kuresel-rekabetin-esigindeturkiye-ekonomikmilliyetcilik-ve-stratejikbagimsizlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/?p=1618","title":{"rendered":"K\u00fcresel Rekabetin E\u015fi\u011finde T\u00fcrkiye: Ekonomik Milliyet\u00e7ilik ve Stratejik Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomi diplomasisindeki en deneyimli isimlerinden biri olan, Bonn\u2019dan Ottawa\u2019ya uzanan ekonomi ve ticaret m\u00fc\u015favirli\u011fi, m\u00fcste\u015far yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerinden Ba\u015fbakan Ba\u015fdan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na kadar devletin pek \u00e7ok kritik kademesinde &#8220;devlet umuru&#8221; ile hizmet vermi\u015f olan Ali M. Dalbay ile bir araya geldik. Halen Ufuk \u00dcniversitesi M\u00fctevelli Heyeti \u00dcyesi ve ITA Ba\u015fkan\u0131 olarak birikimini T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fi i\u00e7in katma de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye devam eden Dalbay, Gazi Meclis\u2019in \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yank\u0131lanacak, &#8220;milli \u00e7\u0131kar&#8221; odakl\u0131 bir kalk\u0131nma manifestosu sunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cumhuriyet\u2019in \u0130kinci Y\u00fczy\u0131l\u0131: Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u0130stiklalde, G\u00fc\u00e7 Ekonomidedir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Say\u0131n Dalbay, T\u00fcrkiye Cumhuriyet\u2019in ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131na girerken k\u00fcresel sistemin neresinde duruyor? Bu yeni d\u00f6nemde ekonomik vizyonumuzu nas\u0131l okumal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye bug\u00fcn, sadece co\u011frafi olarak de\u011fil, ekonomik ve stratejik olarak da bir e\u015fiktedir. \u0130kinci y\u00fczy\u0131l vizyonumuzu; kendi kaynaklar\u0131na hakim, teknolojik d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 asgariye indirmi\u015f ve k\u00fcresel de\u011fer zincirlerinde &#8220;karar verici&#8221; konum olmas\u0131 gereken bir T\u00fcrkiye olarak tan\u0131ml\u0131yorum. Art\u0131k sadece bir pazar de\u011fil, standartlar\u0131 belirleyen bir \u00fcretim merkezi olma zorunlulu\u011fumuz var. Bu s\u00fcre\u00e7te ekonomik milliyet\u00e7ilik, modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir korumac\u0131l\u0131k de\u011fil; savunmadan tar\u0131ma, enerjiden dijitale kadar her alanda &#8220;milli mukavemet&#8221; olu\u015fturma stratejisidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Modern Ekonomik Milliyet\u00e7ilik: D\u00fcnyaya Kapanmak De\u011fil, D\u00fcnyaya H\u00fckmetmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Geleneksel anlamda milliyet\u00e7ilik genellikle i\u00e7e kapanma olarak alg\u0131lan\u0131r. Sizin vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z &#8220;Ekonomik Milliyet\u00e7ilik&#8221; kavram\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital ve k\u00fcresel d\u00fcnyas\u0131nda neye tekab\u00fcl ediyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok yerinde bir soru. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ekonomik milliyet\u00e7ili\u011fi, duvarlar \u00f6rmek de\u011fil; o duvarlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki rekabete en g\u00fc\u00e7l\u00fc z\u0131rhla \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zda bu kavram; yerli \u00fcretimin teknolojik derinlik kazanmas\u0131, insan kayna\u011f\u0131n\u0131n nitelikli hale getirilmesi ve finansal enstr\u00fcmanlar\u0131n milli \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda senkronize edilmesidir. Yani i\u00e7e kapanmak&#8230;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1623\" srcset=\"https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-1024x1024.png 1024w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-300x300.png 300w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-150x150.png 150w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-768x768.png 768w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-1536x1536.png 1536w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-12x12.png 12w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-60x60.png 60w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30-480x480.png 480w, https:\/\/parlamenter.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Adsiz-tasarim-30.png 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcresel Rekabetin E\u015fi\u011finde T\u00fcrkiye: Ekonomik Milliyet\u00e7ilik ve Stratejik Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8230;de\u011fil, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yerli altyap\u0131yla k\u00fcresel pazarlarda daha etkin, daha \u00f6zg\u00fcvenli ve daha sald\u0131rgan bir ihracat politikas\u0131 izlemektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Teknolojik Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k: Bir Egemenlik Meselesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0131k d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmak, egemenlik haklar\u0131n\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 devretmek demektir.<\/strong> Yapay zek\u00e2, biyoteknoloji ve ye\u015fil enerji bug\u00fcn sadece birer yat\u0131r\u0131m alan\u0131 de\u011fil, birer savunma hatt\u0131d\u0131r. Savunma sanayiinde yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z o m\u00fcthi\u015f ivmeyi, sivil teknolojiye ve sanayinin geneline yaymak zorunday\u0131z. Ar-Ge yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f birli\u011fi bu i\u015fin motorudur. E\u011fer kendi verinizi koruyam\u0131yor, kendi yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 \u00fcretemiyor ve kendi enerjinizi y\u00f6netemiyorsan\u0131z, k\u00fcresel rekabette masada de\u011fil, ancak men\u00fcde yer al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anadolu\u2019nun G\u00fcc\u00fc ve KOB\u0130\u2019ler: \u00dcretimin Omurgas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Meclis \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda, Anadolu\u2019nun her k\u00f6\u015fesini temsil eden vekillerimiz i\u00e7in yerel \u00fcretimin ve KOB\u0130\u2019lerin bu vizyondaki yeri nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KOB\u0130\u2019ler bizim ekonomik sistemimizin k\u0131lcal damarlar\u0131d\u0131r. Ekonomik milliyet\u00e7ilik modelinin ba\u015far\u0131s\u0131, Anadolu\u2019nun sakl\u0131 \u00fcretim potansiyelini harekete ge\u00e7irmekten ge\u00e7er. B\u00f6lgesel kalk\u0131nma, sadece sosyal bir gereklilik de\u011fil, stratejik bir zorunluluktur. Anadolu kaplanlar\u0131n\u0131n inovasyonla bulu\u015fmas\u0131, yerel \u00fcretimin markala\u015fmas\u0131 ve KOB\u0130\u2019lerin dijitalle\u015ferek d\u00fcnya pazarlar\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131, ekonomimizin \u015foklara kar\u015f\u0131 direncini art\u0131racakt\u0131r. Yerel \u00fcretim, milli ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc teminat\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gen\u00e7lik ve Gelecek en b\u00fcy\u00fck sermayemiz, son olarak; bu b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde gen\u00e7 ku\u015faklara ve e\u011fitime nas\u0131l bir rol d\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bizim en b\u00fcy\u00fck madenimiz ne petrol ne de do\u011falgazd\u0131r; bizim en b\u00fcy\u00fck sermayemiz dinamik gen\u00e7 n\u00fcfusumuzdur. Ancak bu n\u00fcfusun &#8220;nitelikli&#8221; hale getirilmesi \u015fartt\u0131r. E\u011fitim politikalar\u0131m\u0131z\u0131 sadece diploma veren de\u011fil, &#8220;\u00fcretim ve giri\u015fimcilik&#8221; odakl\u0131 bir yap\u0131ya kavu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Ufuk \u00dcniversitesi\u2019ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda da; \u00f6\u011frencilerimizin ald\u0131klar\u0131 e\u011fitim ile i\u015f bulmalar\u0131n\u0131 de\u011fil, kendi i\u015flerini kurmalar\u0131n\u0131n ve k\u00fcresel \u00e7apta d\u00fc\u015f\u00fcnmelerinin yollar\u0131n\u0131 a\u00e7may\u0131 hedefliyoruz. \u00d6zetle; Ekonomik milliyet\u00e7ilik, T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00fcresel bir akt\u00f6r olma iddias\u0131n\u0131n rasyonel zeminidir. Cumhuriyetimizin ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131, \u00fcretimle ta\u00e7lanm\u0131\u015f bir ekonomik istiklal m\u00fccadelesinin ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AL\u0130 M. DALBAY K\u0130MD\u0130R?<\/strong> Ekonomi ve uluslararas\u0131 ticaret uzman\u0131, k\u0131demli b\u00fcrokrat. Bonn, Bern ve Ottawa B\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerinde Ekonomi ve Ticaret M\u00fc\u015favirli\u011fi, Ba\u015fbakan Ba\u015fdan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fcste\u015far Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerinde bulunmu\u015ftur. Halen ITA Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve Ufuk \u00dcniversitesi Y\u00fcksek \u0130sti\u015fare Konsey Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile M\u00fctevelli Heyeti \u00dcyeli\u011fi g\u00f6revlerini y\u00fcr\u00fctmekte, T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik kalk\u0131nma hedeflerine akademik ve pratik katk\u0131lar sunmaya devam etmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomi diplomasisindeki en deneyimli isimlerinden biri olan, Bonn\u2019dan Ottawa\u2019ya uzanan ekonomi ve ticaret m\u00fc\u015favirli\u011fi, m\u00fcste\u015far yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerinden Ba\u015fbakan Ba\u015fdan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na kadar devletin pek \u00e7ok kritik kademesinde &#8220;devlet umuru&#8221; ile hizmet vermi\u015f olan Ali M. Dalbay ile bir araya geldik. Halen Ufuk \u00dcniversitesi M\u00fctevelli Heyeti \u00dcyesi ve ITA Ba\u015fkan\u0131 olarak birikimini T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fi i\u00e7in katma de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye devam eden Dalbay, Gazi Meclis\u2019in \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yank\u0131lanacak, &#8220;milli \u00e7\u0131kar&#8221; odakl\u0131 bir kalk\u0131nma manifestosu sunuyor. Cumhuriyet\u2019in \u0130kinci Y\u00fczy\u0131l\u0131: Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u0130stiklalde, G\u00fc\u00e7 Ekonomidedir Say\u0131n Dalbay, T\u00fcrkiye Cumhuriyet\u2019in ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131na girerken k\u00fcresel sistemin neresinde duruyor? Bu yeni d\u00f6nemde ekonomik vizyonumuzu nas\u0131l okumal\u0131y\u0131z? T\u00fcrkiye bug\u00fcn, sadece co\u011frafi<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66],"tags":[224,228,225,227,220,222,226,223,221],"class_list":["post-1618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analizvekoseyazilari","tag-alimdalbay","tag-anadolugucu","tag-ekonomidiplomasisi","tag-ekonomikmilliyetcilik","tag-ikinciyuzyil","tag-millikalkinma","tag-stratejikvizyon","tag-teknolojikbagimsizlik","tag-uretimekonomisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1618"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1624,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1618\/revisions\/1624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parlamenter.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}